1. Đặt vấn đề

Nghiên cứu này đã xem xét mối quan hệ giữa việc tham gia hoạt động thể chất và động lực học tập ở sinh viên để hiểu rõ hơn về các hành vi lối sống liên quan đến động lực học tập. Sử dụng thiết kế định lượng mô tả-tương quan, nghiên cứu đã thu thập dữ liệu số từ 500 sinh viên được chọn thông qua phương pháp lấy mẫu ngẫu.

Các bảng câu hỏi đã được sử dụng, bao gồm một thước đo động lực học tập đã được kiểm chứng và bảng câu hỏi hoạt động thể chất theo nghiên cứu của Craig. Thống kê mô tả, ví dụ như trung bình và trung bình tổng hợp, đã được tính toán để mô tả các biến số, trong khi hệ số tương quan Spearman được sử dụng để kiểm tra mối liên hệ của chúng. Kết quả cho thấy sinh viên nhìn chung duy trì lối sống năng động và thể hiện mức độ phát triển động lực học tập trên các khía cạnh điều chỉnh nội tại, nhận diện và bên ngoài. Phân tích cho thấy mối quan hệ tích cực và có ý nghĩa thống kê giữa hoạt động thể chất và động lực học tập, cho thấy những sinh viên tham gia hoạt động thể chất nhiều hơn có xu hướng báo cáo động lực học tập mạnh mẽ hơn.

2. Tổng quan nghiên cứu liên quan đến động lực học tập

Động lực học tập đề cập đến các động lực nội tại và ảnh hưởng bên ngoài tạo năng lượng, định hướng và duy trì sự tham gia của sinh viên vào các nhiệm vụ học tập (Cayubit, 2022). Nó định hình cách người học tiếp cận thử thách, kiên trì vượt qua khó khăn và điều chỉnh hành vi của họ hướng tới các mục tiêu học tập (Mulaudzi, 2023). Các học giả nhấn mạnh rằng những sinh viên có động lực học tập thể hiện sự tham gia nhận thức mạnh mẽ hơn, khả năng tự điều chỉnh tốt hơn và kết quả học tập cao hơn (Fong et al., 2024).

Động lực học tập bao gồm sự quan tâm nội tại, các động lực bên ngoài và giá trị mà sinh viên đặt vào trong học tập (Martin & Sorhaindo, 2019). Hiểu được cấu trúc này là điều cần thiết để cải thiện kết quả học tập của sinh viên trong mọi môi trường giáo dục.

Hoạt động thể chất, được định nghĩa là bất kỳ chuyển động cơ thể nào làm tăng mức tiêu hao năng lượng, đóng vai trò quan trọng trong chức năng thể chất, nhận thức và tâm lý xã hội của sinh viên (Dalipe et al., 2025). Vận động thường xuyên hỗ trợ sức khỏe tổng thể, tăng cường khả năng tập trung và góp phần cân bằng cảm xúc tốt hơn ở giới trẻ (Aton, 2025). Các nhà nghiên cứu giáo dục khẳng định rằng sinh viên tham gia hoạt động thể chất đầy đủ thường thể hiện hành vi trong lớp học tốt hơn, khả năng nhận thức sắc bén hơn và mức độ tỉnh táo cao hơn. Hơn nữa, lối sống năng động giúp chống lại thói quen ít vận động có thể làm giảm hiệu quả học tập và kết quả học tập (Hadji Kasan, 2025).

Mặc dù tầm quan trọng của nó, động lực học tập của sinh viên tiếp tục giảm do khối lượng bài vở quá tải, căng thẳng tâm lý và môi trường học tập thay đổi (Trigueros và cộng sự, 2020). Nhiều sinh viên gặp khó khăn với sự thiếu kiên trì, giảm hứng thú với bài vở và khó duy trì sự tham gia, đặc biệt là trong bối cảnh học tập đòi hỏi cao (Skinner và cộng sự, 2016). Đồng thời, mức độ hoạt động thể chất của sinh viên đã giảm đáng kể, do sự xao nhãng từ thiết bị kỹ thuật số, lối sống ít vận động và hạn chế tiếp cận các chương trình thể chất có cấu trúc (Peromingan và cộng sự, 2025). Những xu hướng này góp phần dẫn đến kết quả sức khỏe kém, suy giảm chức năng nhận thức và giảm khả năng tập trung học tập (Lövdén và cộng sự, 2020). Sự suy giảm đồng thời về động lực và hoạt động thể chất nhấn mạnh mối quan ngại ngày càng tăng về giáo dục và sức khỏe cộng đồng (Nioda & Tagare, 2024). Việc giải quyết những vấn đề này càng trở nên phức tạp hơn do các yếu tố môi trường, thể chế và văn hóa xã hội hạn chế cơ hội của sinh viên để duy trì hoạt động và động lực học tập (Dumchak và cộng sự, 2024).

Đa số các tài liệu đã nghiên cứu các yếu tố định hình động lực học tập của sinh viên, nhấn mạnh vai trò của môi trường lớp học, sự hỗ trợ của giảng viên, lòng tự tin và định hướng mục tiêu (Wang và cộng sự, 2020). Nghiên cứu chỉ ra rằng mức độ động lực dự đoán mạnh mẽ khả năng phục hồi học tập, sự kiên trì và kết quả học tập trong nhiều bối cảnh giáo dục khác nhau (Abdolrezapour và cộng sự, 2023). Các học giả cũng báo cáo rằng sự thiếu hụt động lực có thể dẫn đến sự thiếu gắn kết, thành tích thấp hơn và mức độ căng thẳng cao hơn ở sinh viên. Mặc dù những nghiên cứu này cung cấp những hiểu biết có giá trị, nhưng chúng thường tập trung vào các yếu tố tâm lý xã hội và hướng dẫn hơn là các yếu tố lối sống (Tagare và cộng sự, 2025).

Nghiên cứu hiện có nhấn mạnh rằng hoạt động thể chất mang lại những lợi ích đáng kể cho sức khỏe thể chất, khả năng nhận thức và hạnh phúc tinh thần của sinh viên (Herbert, 2022). Các nghiên cứu liên tục cho thấy hoạt động vừa phải đến mạnh mẽ cải thiện chức năng điều hành, trí nhớ và các chỉ số hiệu suất học tập (Haible và cộng sự, 2020).

Hơn nữa, các học giả nhấn mạnh rằng những sinh viên duy trì lối sống năng động có xu hướng báo cáo mức độ tự tin cao hơn, giảm căng thẳng và cải thiện chất lượng cuộc sống (Neha P Gothe và cộng sự, 2020). Tuy nhiên, hầu hết các nghiên cứu khám phá hoạt động thể chất liên quan đến kết quả sức khỏe hơn là ảnh hưởng tiềm tàng của nó đối với động lực học tập (Neha P. Gothe và cộng sự, 2020).

Mặc dù số lượng các nghiên cứu về động lực học tập và hoạt động thể chất ngày càng tăng, nhưng bằng chứng về sự tương tác giữa hai yếu tố này trong cộng đồng sinh viên còn hạn chế. Hầu hết các nghiên cứu hiện có coi chúng là hai lĩnh vực riêng biệt, tạo ra khoảng trống trong việc hiểu cách lối sống năng động có thể góp phần vào động lực học tập của sinh viên. Nghiên cứu này nhằm mục đích kiểm tra mối quan hệ giữa hoạt động thể chất và động lực học tập ở sinh viên. Cụ thể, nó giải quyết câu hỏi nghiên cứu tổng quát: Hoạt động thể chất có liên quan như thế nào đến động lực học tập của sinh viên? Mục đích tổng thể của nghiên cứu này là cung cấp cái nhìn thực nghiệm về mối quan hệ này và làm rõ cách các hành vi lối sống có thể định hình sự tham gia học tập.

3. Kết luận

Nghiên cứu này mang lại những hàm ý có ý nghĩa đối với sinh viên bằng cách làm nổi bật cách lối sống năng động có thể hỗ trợ động lực học tập và sức khỏe cá nhân của họ. Đối với các nhà giáo dục và các tổ chức, những phát hiện này có thể hướng dẫn việc phát triển các chương trình tích hợp hoạt động thể chất để nâng cao kết quả học tập và sự tham gia trong lớp học.

Nghiên cứu này cũng đóng góp vào kho tàng kiến thức rộng lớn hơn bằng cách kết nối hai lĩnh vực thường được nghiên cứu riêng biệt - giáo dục và sức khỏe thể chất. Hơn nữa, những hiểu biết thu được có thể cung cấp thông tin cho các sáng kiến chính sách và các biện pháp can thiệp tại trường học nhằm thúc đẩy sức khỏe tốt hơn và động lực học tập cao hơn ở sinh viên.

Thông qua nghiên cứu này, cộng đồng học thuật sẽ hiểu sâu hơn về cách hoạt động thể chất có thể ảnh hưởng đến động lực trong môi trường học tập hiện đại.

Đặng Đức Hoàn

Nhóm NCM - Trung tâm GDTC&TT

Tài liệu tham khảo

Cayubit, R. F. O. (2022). Why learning environment matters? An analysis on how the learning environment influences the academic motivation, learning strategies and engagement of college students. Learning Environments Research, 25(2), 581–599.

Fong, C. J., Altan, S., Gonzales, C., Kirmizi, M., Adelugba, S. F., & Kim, Y. (2024). Stay motivated and carry on: A meta-analytic investigation of motivational regulation strategies and academic achievement, motivation, and self-regulation correlates. Journal of Educational Psychology, 116(6), 997.

Dalipe, M. A. R., Rosario, M. A. B., Reyes, M. D. L., Poblador, S. A. C., Chee Kee, J., Dumagalagan, N. Lou, Dacanay, R. A., San Pedro, M. E., Villarta, C. W. S., Mangubat, C. M. T., Java, V. P., Elumaring, J. B., & Tagare, R. L. (2025). Active lives, fulfilled needs: physical activity and the triad of autonomy, competence, and relatedness among Filipino university students. Sportis: Scientific Technical Journal of School Sport, Physical Education and Psychomotricity, 11(3).

Hadji Kasan, Y. T. (2025). Fit to cope: Physical Activity and its influence on the resilience of university students. Sportis: Scientific Technical Journal of School Sport, Physical Education and Psychomotricity, 11(4).

Dumchak, I., Kachmar, O., Mochalova, N., Oleksandrenko, K., & Sidorova, I. (2024). Socio-cultural factors influencing students’ learning experience: a cross-cultural study. Revista Eduweb, 18(3), 264-275.